به نوشته گاردین، مدل هوش مصنوعی «کلود» (Claude) متعلق به شرکت «انتروپیک» (Anthropic) در این عملیات به کار گرفته شده و با کوتاه کردن «زنجیره کشتار» - از شناسایی هدف تا تایید حقوقی و اجرای حمله - نقشی کلیدی در افزایش سرعت عملیات ایفا کرده است. آمریکا و اسرائیل که پیشتر نیز در غزه از هوش مصنوعی برای تعیین اهداف استفاده کرده بودند، تنها در ۱۲ ساعت نخست عملیات علیه حکومت ایران حدود ۹۰۰ حمله انجام دادند؛ حملاتی که در جریان آن علی خامنهای کشته شد.
کارشناسان دانشگاهی به گاردین گفتهاند هوش مصنوعی زمان برنامهریزی حملات پیچیده را بهشدت کاهش داده؛ پدیدهای که از آن با عنوان «فشردهسازی تصمیم» یاد میشود. برخی بیم دارند این روند به جایی برسد که نقش انسانها به تایید صوری تصمیمهایی محدود شود که عملاً توسط ماشینها اتخاذ شدهاند.
به گزارش گاردین، شرکت انتروپیک از سال ۲۰۲۴ مدل خود را در اختیار وزارت جنگ آمریکا و دیگر نهادهای امنیت ملی قرار داده است. کلود بخشی از سامانهای است که شرکت فناوری نظامی «پالانتیر» (Palantir) با همکاری پنتاگون توسعه داده و هدف آن «بهبود چشمگیر تحلیل اطلاعات و تسهیل تصمیمگیری مقامات» عنوان شده است.
کریگ جونز، دانشیار جغرافیای سیاسی در دانشگاه نیوکاسل، به گاردین گفت: «ماشین هوش مصنوعی توصیه میکند چه چیزی هدف قرار گیرد، و این در برخی موارد سریعتر از سرعت فکر است. شما همزمان هم مقیاس دارید و هم سرعت؛ هم حملات هدفمند انجام میدهید و هم توان پاسخ رژیم را از کار میاندازید. کاری که در گذشته روزها یا هفتهها طول میکشید، اکنون همزمان انجام میشود.»
این گزارش میافزاید سامانههای جدید قادرند حجم عظیمی از دادهها - از تصاویر پهپادها و شنود مخابراتی گرفته تا اطلاعات انسانی - را تحلیل کنند. سامانه پالانتیر با استفاده از یادگیری ماشین اهداف را اولویتبندی کرده، نوع تسلیحات مناسب را پیشنهاد میدهد و حتی با استدلال خودکار مبانی حقوقی حمله را ارزیابی میکند.
دیوید لزلی، استاد اخلاق و فناوری در دانشگاه کویین مری لندن، به گاردین هشدار داد اتکای بیش از حد به هوش مصنوعی میتواند به «واگذاری شناختی» منجر شود؛ یعنی تصمیمگیرندگان انسانی به دلیل اینکه فرآیند تحلیل توسط ماشین انجام شده، از پیامدهای انسانی حملات فاصله بگیرند.
گاردین همچنین به پیامدهای انسانی حملات اشاره کرده و نوشته است طبق گزارش رسانههای حکومتی ایران، حمله موشکی به مدرسهای در جنوب این کشور ۱۶۵ کشته برجای گذاشته است. سازمان ملل این حمله را «نقض جدی حقوق بشردوستانه» توصیف کرده و ارتش آمریکا اعلام کرده در حال بررسی گزارشهاست.
در بخش دیگری از گزارش آمده است که مشخص نیست حکومت ایران تا چه حد از هوش مصنوعی در ماشین جنگی خود استفاده میکند، هرچند تهران در سال ۲۰۲۵ مدعی استفاده از این فناوری در سامانههای هدفگیری موشکی شده بود. با این حال، برنامه هوش مصنوعی ایران به دلیل تحریمهای بینالمللی در مقایسه با آمریکا و چین محدود ارزیابی میشود.
گاردین در پایان مینویسد همزمان با افزایش نقش هوش مصنوعی در جنگها، شرکت اوپنایآی (OpenAI) نیز قراردادی با پنتاگون امضا کرده است، در حالی که انتروپیک پیشتر اعلام کرده بود اجازه استفاده از مدلهایش برای تسلیحات کاملاً خودکار یا نظارت بر شهروندان آمریکایی را نخواهد داد.
به گفته کارشناسانی که با گاردین گفتوگو کردهاند، مزیت اصلی این سامانهها «سرعت در تصمیمگیری» است؛ اما همین سرعت، پرسشهای جدی اخلاقی و حقوقی درباره نقش انسان در تصمیمهای مرگبار ایجاد کرده است.
او با رد این ادعا که اسرائیل، آمریکا را به جنگ کشانده است، گفت: «این حرفها مضحک است. دونالد ترامپ قدرتمندترین رهبر جهان است و کاری را انجام میدهد که برای آمریکا و نسلهای آینده درست میداند.»
نتانیاهو مدعی شد جمهوری اسلامی پس از جنگ ۱۲روزه در حال ساخت سایتهای هستهای جدید و پناهگاههای زیرزمینی برای برنامه موشکی خود بوده است؛ تاسیساتی که به گفته او «ظرف چند ماه غیرقابل دسترسی میشدند.» او افزود: «اگر اکنون اقدامی انجام نمیشد، در آینده دیگر امکان اقدام وجود نداشت. در آن صورت جمهوری اسلامی میتوانست آمریکا را هدف قرار دهد، اسرائیل و کشورهای دیگر را تهدید کند و باج بگیرد.»
او گفت اسرائیل و آمریکا ابتدا تلاش کردند با عملیات محدود برنامه هستهای ایران را از کار بیندازند و سپس ترامپ مسیر مذاکره را در پیش گرفت، اما به گفته او تهران «وقتکُشی» کرد و در نهایت اقدام نظامی ضرورت یافت. نتانیاهو تصریح کرد: «این یک اقدام سریع و قاطع خواهد بود» و تاکید کرد شرایط کنونی میتواند زمینهساز تغییر رژیم در ایران شود.
نخستوزیر اسرائیل همچنین گفت «۹۵ درصد مشکلات خاورمیانه» از جمهوری اسلامی ناشی میشود و سقوط این رژیم میتواند به موجی از توافقهای صلح میان اسرائیل و کشورهای عرب و مسلمان منجر شود. او افزود: «این عملیات مشترک عصری از صلح را رقم خواهد زد که حتی خوابش را هم ندیدهایم» و آن را «دروازهای به سوی صلح» توصیف کرد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، نیز در تازهترین موضعگیری خود اعلام کرد ارتش این کشور در حال اجرای عملیات گسترده برای از میان بردن «تهدیدهای جدی» جمهوری اسلامی از جمله موشکی است. ترامپ این اقدام را «آخرین و بهترین فرصت» برای رفع «تهدیدهای غیرقابل تحمل» دانست.
پیش از این نیز مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، گفته بود عملیات پس از آن آغاز شد که اسرائیل قصد حمله پیشدستانه داشت و اطلاعات آمریکا نشان میداد حکومت ایران ممکن است داراییهای آمریکایی را هدف بگیرد. از سوی دیگر، پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، تاکید کرده هدف عملیات تغییر رژیم نیست، بلکه خنثیسازی تهدیدهای موشکی، دریایی و هستهای ایران است.
استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ، نیز شامگاه دوشنبه ۱۱ اسفند در گفتوگو با شبکه فاکسنیوز تاکید کرد مذاکرهکنندگان جمهوری اسلامی در نخستین دور مذاکرات با «افتخار» از در اختیار داشتن اورانیوم کافی برای ساخت ۱۱ بمب هستهای سخن گفتند و تاکید کرد توافق در این چارچوب «در عمل غیرممکن» بود.
مایک والتز، سفیر آمریکا در سازمان ملل، نیز شامگاه دوشنبه ۱۱ اسفند به وقت شرق آمریکا، در گفتوگو با شبکه فاکسنیوز اعلام کرد تعجب نخواهد کرد اگر سفیر جمهوری اسلامی در این نهاد «بهزودی درخواست پناهندگی بدهد» و افزود او نماینده حکومتی است که «منطقه را به وحشت انداخته و دهها هزار نفر از مردم خود را قتلعام کرده است.»
والتز تنش میان تهران و واشینگتن را «جنگی ۴۷ ساله» توصیف کرد که به گفته او از دوران ریاستجمهوری جیمی کارتر آغاز شده و ریشه در خصومت مستمر جمهوری اسلامی با ایالات متحده دارد.
فرستاده ویژه دونالد ترامپ، شامگاه دوشنبه ۱۱ اسفند در گفتوگو با شبکه فاکسنیوز تاکید کرد هر دو مذاکرهکننده حکومت ایران در نخستین دور گفتوگوها «بدون هیچ شرمی» اعلام کردند ۴۶۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصدی که در اختیار دارند به گفته او «برای ساخت ۱۱ بمب هستهای کافی است» و این نقطه عزیمت مذاکره برای آنها بود.
او در ادامه گفت: «آنها در نخستین روز مذاکرات بهاینکه توانستهاند از سازوکارهای نظارتی مختلف عبور کنند و به جایی برسند که ظرفیت تولید ۱۱ بمب هستهای را داشته باشند، افتخار میکردند.»
ویتکاف گفت آمریکا تاسیسات هستهای ایران را در حملات سال گذشته میلادی «نابود» کرده و بنابراین تهران نباید توانایی تبدیل اورانیوم غنیشده به سلاح را داشته باشد.
فرستاده ویژه ترامپ در این مصاحبه گفت که مذاکرات با جمهوری اسلامی از ابتدا با «عدم صداقت» و «موضعی تهدیدآمیز» از سوی تهران همراه بود.
او همچنین گفت مذاکرهکنندگان ایرانی در همان نشست نخست بر «حق غیرقابل سلب» جمهوری اسلامی برای غنیسازی سوخت هستهای تاکید داشتند. به گفته او، تیم آمریکایی در پاسخ اعلام کرده است که رییسجمهوری ترامپ نیز «حق غیرقابل سلب» برای متوقفکردن این روند را برای ایالات متحده قائل است.
او افزود تا پایان نشست دوم کاملا روشن شد که دستیابی به توافقی در این چارچوب «در عمل غیرممکن» است، با این حال برای بار سوم هم به میز مذاکره برگشتیم تا برای آخرین به دیپلماسی فرصت دهیم اما نشست سوم اصلا مثبت نبود.
فرستاده ویژه ترامپ با اشاره به واکنش خود و جرد کوشنر در جریان مذاکرات گفت آن دو پس از شنیدن مواضع طرف ایرانی «به هم نگاه کردند» و دریافتند که مسیر پیش رو دشوار خواهد بود. او افزود فضای مذاکرات از همان ابتدا نشان میداد رسیدن به توافقی پایدار بسیار بعید است.
او گفت با وجود روشنشدن دشواری دستیابی به توافق، آمریکا برای سومین بار به میز مذاکره بازگشت تا «آخرین تلاش دیپلماتیک» را انجام دهد، اما به گفته او طرف ایرانی خواهان ارائه «گزارشی مثبت» از روند مذاکرات بود، در حالی که این نشست به تعبیر ویتکاف «مثبت نبود».
این مذاکرهکننده آمریکایی که رابطهای دوستانه با ترامپ دارد و از نزدیکان مورد اعتماد اوست، با اشاره به ذخایر هستهای ایران مدعی شد تهران حدود ۱۰ هزار کیلوگرم مواد شکافتپذیر، شامل ۴۶۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد و حدود هزار کیلوگرم با غنای ۲۰ درصد در اختیار دارد و اورانیوم ۶۰ درصدیاش میتواند ظرف حدود یک هفته تا ۱۰ روز به سطح تسلیحاتی ۹۰ درصدی برسد.
ویتکاف گفت مذاکرهکنندگان ایرانی میخواستند با تهدید امتیاز بگیرند؛ رویکردی که او «احمقانه» خواند.
او همچنین جزئیات بیشتری از اهداف مورد نظر دولت ترامپ در مذاکرات ارائه کرد و گفت واشینگتن به دنبال توافقی بود که بر اساس آن تهران برنامه موشکی خود را حذف کند، حمایت از نیروهای نیابتی در منطقه را متوقف سازد، نیروی دریایی خود را «برای تضمین آزادی کشتیرانی» کنار بگذارد و غنیسازی هستهای را بهطور کامل پایان دهد.
فایننشالتایمز در آغاز گزارش خود نوشته است که اسرائیل سالها پیش از ترور رهبر جمهوری اسلامی، دوربینهای ترافیکی تهران را هک کرده بود و محافظان او را زیر نظر داشت.
به نوشته این روزنامه، زمانی که محافظان و رانندگان آموزشدیده و وفادار مقامهای ارشد جمهوری اسلامی برای کار به نزدیکی خیابان پاستور و بیت علی خامنهای در تهران میرفتند، اسرائیلیها مشغول تماشای آنها بودند.
فایننشالتایمز بهنقل از دو فرد آگاه که نامشان اعلام نشده، نوشته است تقریبا تمام دوربینهای ترافیکی تهران سالها پیش هک شده بود و تصاویر آنها رمزگذاری و به سرورهایی در تلآویو و جنوب اسرائیل منتقل میشد. یکی از این دوربینها زاویهای داشت که بهگفته یکی از منابع بسیار مفید بود؛ این زاویه امکان میداد مشخص شود این افراد ترجیح میدهند خودروهای شخصی خود را کجا پارک کنند و روزنهای به بخشی عادی از عملکرد این مجموعه بهشدت حفاظتشده فراهم میکرد.
بهگفته این دو منبع، الگوریتمهای پیچیده جزییات بیشتری به پروندههای مربوط به اعضای این تیمهای حفاظت اضافه میکردند؛ اطلاعاتی شامل نشانی محل سکونت، ساعات شیفت، مسیرهای رفتوآمد به محل کار و مهمتر از همه اینکه معمولاً مسئول حفاظت و جابهجایی چه افرادی بودند و بدین ترتیب چیزی را شکل میدادند که ماموران اطلاعاتی «الگوی زندگی» مینامند.
بهنوشته فایننشالتایمز، این توانمندیها بخشی از یک کارزار اطلاعاتی چندساله بود که زمینه را برای ترور رهبر جمهوری اسلامی فراهم کرد. این منبع دادههای لحظهای، تنها یکی از صدها جریان اطلاعاتی مختلف بود نه تنها روشی که اسرائیل و سازمان سیا توانستند دقیقا مشخص کنند خامنهای ۸۶ ساله چه ساعتی صبح شنبه سرنوشتساز، ۹ اسفند، در دفتر خود خواهد بود و چه کسانی با او خواهند بود.
اسرائیل همچنین توانست اجزای منفردی از حدود ۱۲ دکل مخابراتی نزدیک خیابان پاستور را مختل کند، بهگونهای که هنگام تماس، تلفنها مشغول به نظر برسند و تیم حفاظت خامنهای نتواند هشدارهای احتمالی را دریافت کند.
مدتها پیش از آنکه بمبها بر دفتر علی خامنهای فرو بریزند، یکی از مقامات فعلی اطلاعاتی اسرائیل گفته بود: «ما تهران را همانقدر میشناسیم که اورشلیم را میشناسیم.»
او افزوده بود: «وقتی جایی را همانقدر که خیابانی را که در آن بزرگ شدهای میشناسی بشناسی، کوچکترین چیز نامتعارفی را تشخیص میدهی.»
این «تصویر اطلاعاتی» متراکم از پایتخت دشمن دیرینه، نتیجه گردآوری طاقتفرسای دادهها بود که با کمک واحد پیشرفته شنود سیگنال ۸۲۰۰ اسرائیل، منابع انسانی جذبشده از سوی موساد و انبوه دادههایی که اطلاعات نظامی در گزارشهای روزانه هضم میکرد، ممکن شد.
به گفته فردی آگاه، اسرائیل از روشی ریاضی موسوم به «تحلیل شبکههای اجتماعی» برای پردازش میلیاردها داده استفاده کرد تا مراکز غیرمنتظره تصمیمگیری را شناسایی و اهداف جدیدی برای نظارت و ترور پیدا کند.
تمام اینها به خط تولیدی خوراک میداد که تنها یک محصول داشت: هدف.
برتری اطلاعاتی اسرائیل در جنگ ۱۲ روزه بهطور کامل به نمایش درآمد؛ زمانی که بیش از ۱۲ متخصص برنامه هستهای ایرانی و مقام بلندپایه نظامی ظرف چند دقیقه در همان ابتدای جنگ ابتدایی کشته شدند. این عملیات با از کار انداختن بیسابقه پدافند هوایی ایران از طریق ترکیبی از حملات سایبری، پهپادهای کوتاهبرد و مهمات دقیق شلیکشده از خارج مرزهای ایران همراه بود که رادارهای پرتابگرهای موشکی ساخت روسیه را نابود کرد.
یکی از مقامات فعلی اطلاعاتی به فایننشالتایمز گفت: «ما اول چشمهایشان را گرفتیم.»
در جنگ ۱۲ روزه و در عملیات اخیر، خلبانان اسرائیلی از موشک خاصی به نام «اسپارو» استفاده کردند که برخی گونههای آن قادرند هدفی به کوچکی یک میز غذاخوری را از فاصله بیش از هزار کیلومتر، از خارج از ایران و برد سامانههای پدافندی آن، هدف قرار دهند.
فایننشالتایمز در گزارش خود تاکید کرده است که همه جزئیات عملیاتی که به کشته شدن علی خامنهای منجر شد مشخص نیست و برخی شاید هرگز علنی نشوند تا منابع و روشهایی که هنوز از آنها برای تعقیب اهداف دیگر استفاده میشود محفوظ بماند.
اما به گفته بیش از شش مقام فعلی و سابق اطلاعاتی اسرائیل که با فایننشالتایمز گفتوگو کردهاند، ترور خامنهای تصمیمی سیاسی بود، نه دستاوردی صرفا فناورانه.
زمانی که سیا و اسرائیل دریافتند خامنهای صبح شنبه در دفتر خود در نزدیکی خیابان پاستور جلسهای خواهد داشت، فرصت کشتن او همراه با بخش بزرگی از رهبری ارشد جمهوری اسلامی بسیار مناسب ارزیابی شد. آنها برآورد کردند که تعقیب و شکار آنها پس از آغاز کامل جنگ بسیار دشوارتر خواهد بود، زیرا خامنهای و دیگر رهبران حکومت بهسرعت به اقدامات از پیش طراحیشده برای فرار متوسل میشدند و از از جمله در پناهگاههای زیرزمینی مصون از بمبهای اسرائیلی پناه میگرفتند.
خامنهای برخلاف متحدش، حسن نصرالله دبیرکل پیشین حزبالله، در اختفا زندگی نمیکرد. نصرالله سالها در پناهگاههای زیرزمینی زندگی کرده بود و از چندین تلاش اسرائیل برای ترور جان سالم به در برد تا سپتامبر ۲۰۲۴ که جنگندههای اسرائیلی تا ۸۰ بمب بر مخفیگاه او در بیروت ریختند و او را کشتند.
در عوض، خامنهای علنا درباره احتمال کشته شدن خود سخن گفته و زندگی شخصیاش را در سرنوشت جمهوری اسلامی بیاهمیت دانسته بود. برخی از مقامات جمهوری اسلامی گفتهاند که او انتظار داشت تا به «شهادت» برسد.
با این حال، در زمان جنگ احتیاطهایی انجام میداد. یکی از افراد مصاحبهشده گفت غیرمعمول بود که او در یکی از دو پناهگاهش حضور نداشته باشد. اگر آنجا بود، اسرائیل نمیتوانست با بمبهایی که استفاده کرد به او برسد.
حتی در ژوئن ۲۰۲۵، در میانه یک جنگ تمامعیار، اسرائیل هیچ تلاش شناختهشدهای برای بمباران خامنهای نکرد. در عوض، رهبری سپاه پاسداران، پرتابگرهای موشکی و انبارها و تأسیسات و دانشمندان هستهای ایران را هدف گرفت.
فانیننشالتایمز در ادامه گزارش خود بهنقل از منبعی آگاه افزوده است حمله از ماهها قبل برنامهریزی شده بود، اما زمانبندی پس از تایید اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل مبنی بر برگزاری جلسه خامنهای و مقامات ارشدش در مجتمع او در تهران صبح شنبه ۹ اسفند تنظیم شد.
ردیابی اهداف فردی در گذشته نیازمند تاییدهای بصری طاقتفرسا و حذف ردهای کاذب بود، اما گردآوری دادههای مبتنی بر الگوریتم اسرائیل در سالهای اخیر بخش عمده این کار را خودکار کرده است.
با این حال، برای هدفی در این سطح از اهمیت، شکست یک گزینه نبود. دکترین نظامی اسرائیل ایجاب میکند دو افسر ارشد مستقل با اطمینان بالا تایید کنند که هدف در محل حضور دارد و همراهان او را نیز شناسایی کنند.
در این مورد، به گفته دو منبع آگاه، اطلاعات اسرائیل به شنود سیگنالها، از جمله دوربینهای ترافیکی هکشده و شبکههای تلفن همراه نفوذشده تکیه داشت که نشان میداد جلسه طبق برنامه در حال برگزاری است و مقامات ارشد به محل میروند.
به گفته منابع، آمریکاییها نیز منبع انسانی اضافی برای تایید این امر در اختیار داشتند.
سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیا، از اظهار نظر در این زمینه خودداری کرده و به پرسشهای فایننشالتایمز پاسخ نداده است.
بهگفته یک مقام ارشد سابق اطلاعاتی اسرائیل، این تایید به جنگندههای اسرائیلی که ساعتها پرواز کرده بودند تا در زمان مناسب در محل عملیات باشند امکان داد تا حدود ۳۰ مهمات دقیق شلیک کنند.
ارتش اسرائیل میگوید حمله در روشنایی روز مزیتی تاکتیکی ایجاد کرد و با وجود آمادگی جمهوری اسلامی، عنصر غافلگیری را حفظ کرد.
وزارت دفاع قطر دوشنبه ۱۱ اسفند با انتشار بیانیهای اعلام کرد دو فروند هواپیمای سوخو اسیو-۲۴ (SU-24) را سرنگون کرده است.
وزارت دفاع قطر در بیانیه خود افزود: «تهدید بلافاصله پس از شناسایی و مطابق با طرح عملیاتی مورد مقابله قرار گرفت، بهگونهای که تمامی موشکها پیش از رسیدن به اهداف خود منهدم شدند.»
قطر پیشتر حملات جمهوری اسلامی به خاک خود را «بیملاحظه و غیرمسپولانه» خوانده و آنها را محکوم کرده بود.
حملات جمهوری اسلامی به ۱۱ کشور در منطقه واکنشهای گسترده را بهدنبال داشته و بهشدت محکوم شده است.
عربستان سعودی در واکنش به این حملات ارتش خود را در حالت آماده باش کامل قرار داده و از احتمال حملات تهاجمی برای جلوگیری از تدوام حملات جمهوری اسلامی سخن گفته است.
چند کشور منطقه به همراه ایالات متحده یکشنبه در بیانیهای مشترک آنچه را «حملات بیتمایز و بیملاحظه موشکی و پهپادی ایران علیه سرزمینهای مستقل در سراسر منطقه» خواندند، محکوم کردند.
این کشورها با تاکید بر حق خود در برابر حملات جمهوری اسلامی اعلام کردند: «این حملات غیرقابل توجیه، سرزمینهای مستقل را هدف قرار داده، جان غیرنظامیان را به خطر انداخته و به زیرساختهای غیرنظامی آسیب زده است.»
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، دوشنبه در گفتوگویی با شبکه سیانان گفت تاکنون بزرگترین شگفتی، حملات جمهوری اسلامی به کشورهای عربی منطقه بوده است.
او از عزم کشورهای عربی منطقه برای ورود به جنگ و انجام عملیات تهاجمی علیه جمهوری اسلامی سخن گفت و افزود: «ما از حملات جمهوری اسلامی غافلگیر شدیم اما به متحدان خود در منطقه گفتیم که ما این حملات را مدیریت میکنیم. حالا این کشورها میخواهند بجنگند و بهطور تهاجمی هم بجنگند. قرار بود این کشورها خیلی کم درگیر شوند ولی حالا اصرار دارند درگیر شوند.»
ترامپ گفت جمهوری اسلامی به یک هتل حمله کرد، به یک ساختمان مسکونی حمله کرد. این حملات باعث خشم رهبران کشورهای منطقه شد. آنها ما را دوست دارند، اما تا حالا فقط نظارهگر بودند. هیچ دلیلی نداشت که درگیر شوند.»
او افزود: «باید درک کنید، کشورهای منطقه سالها زیری ابری تاریک زندگی میکردند. به همین دلیل هرگز نمیتوانستید صلح داشته باشید.»
حملات به زیرساختهای انرژی
حملات جمهوری اسلامی همچنین بر تولید انرژی در منطقه خلیج فارس تاثیر گذاشته است.
شرکت دولتی انرژی قطر دوشنبه اعلام کرد بهدلیل این حملات، تولید گاز طبیعی مایع را متوقف کرده است.
این تعطیلی باعث شد قیمتهای عمدهفروشی گاز در هلند و بریتانیا تقریبا ۵۰ درصد افزایش یابد. قیمت شاخص گاز طبیعی مایع در آسیا نیز نزدیک به ۳۹ درصد جهش کرد.
وزارت دفاع عربستان سعودی نیز اعلام کرد دو پهپاد صبح دوشنبه تلاش کردند پالایشگاه راس تنوره را هدف قرار دهند و پس از رهگیری آنها، یک آتشسوزی «کوچک» رخ داده است.
تصاویر ویدیویی ستونهایی از دود را نشان میدهد که از این تاسیسات نفتی واقع در سواحل خلیج فارس در عربستان سعودی بلند میشود.
عربستان سعودی فعالیت این پالایشگاه را در حال حاضر متوقف کرده است.
حسن احمدیان، استادیار دانشگاه تهران، گفت حملات به زیرساختهای انرژی بخشی از تلاش ایران برای هدف قرار دادن «منافع آمریکا در منطقه» است.
احمدیان به الجزیره گفت این حملات با هدف «افزایش فشار برای وادار کردن ایالات متحده به بازنگری در تجاوز خود علیه این کشور از طریق بالا بردن قیمت نفت و انرژی در سطح جهانی» انجام میشود.
ترامپ دوشنبه ۱۱ اسفند به شبکه سیانان گفت: «داریم حسابی میکوبیمشان. فکر میکنم همه چیز خیلی خوب پیش میرود. ما بزرگترین ارتش جهان را داریم و داریم از آن استفاده میکنیم.»
ترامپ در این مصاحبه به طیف گستردهای از موضوعات از جمله مدت زمان مورد انتظار برای ادامه جنگ، شگفتی از تلافی گسترده جمهوری اسلامی و برنامه احتمالی جانشینی در این کشور پرداخت.
او در پاسخ به این سوال که جنگ ممکن است چه مدت طول بکشد، گفت: «نمیخواهم زیاد طول بکشد. همیشه فکر میکردم چهار هفته طول میکشد ولی ما کمی جلوتر از برنامه هستیم.»
وقتی مجری شبکه سیانان پرسید آیا آمریکا فراتر از حمله نظامی، برای کمک به مردم ایران جهت بازپسگیری کنترل کشورشان از رژیم کار دیگری هم انجام میدهد، ترامپ بدون پرداختن به جزییات گفت: «بله. همینطور است. اما الان میخواهیم همه در خانه بمانند. بیرون امن نیست و از این هم ناامنتر خواهد شد.»
او گفت: «ما حتی هنوز بهطور جدی آنها را نزدهایم. موج بزرگ هنوز از راه نرسیده، اما بهزودی شروع خواهد شد.»
ترامپ همچنین دوشنبه ۱۱ اسفند در گفتوگویی دیگر با نیویورک پست، اعزام نیروی زمینی آمریکا به ایران را رد نکرد و گفت در صورت لزوم چنین اقدامی صورت خواهد گرفت.
رییسجمهوری آمریکا گفت عملیات خشم حماسی با از میان برداشتن دهها تن از مقامهای ارشد تهران خیلی جلوتر از برنامه» پیش رفته است اما او اعزام نیروهای زمینی آمریکا به ایران را «اگر لازم باشد» رد نمیکند.
او گفت: «من درباره اعزام نیرو روی زمین دچار تردید نیستم و همانطور که هر رییسجمهوری میگوید هیچ نیروی زمینی اعزام نخواهد شد، من چنین چیزی نمیگویم.بلکه میگویم احتمالا به آنها نیاز نخواهیم داشت، ولی اگر لازم باشد، آن را رد نمیکنم.»
بزرگترین شگفتی تاکنون
ترامپ در مصاحبه خود با شبکه سیانان گفت تاکنون بزرگترین شگفتی، حملات جمهوری اسلامی به کشورهای عربی منطقه بوده است.
او از عزم کشورهای عربی منطقه برای ورود به جنگ و انجام عملیات تهاجمی علیه جمهوری اسلامی سخن گفت و افزود: «ما از حملات جمهوری اسلامی غافلگیر شدیم اما به متحدان خود در منطقه گفتیم که ما این حملات را مدیریت میکنیم. حالا این کشورها میخواهند بجنگند و بهطور تهاجمی هم بجنگند. قرار بود این کشورها خیلی کم درگیر شوند ولی حالا اصرار دارند درگیر شوند.»
ترامپ گفت جمهوری اسلامی به یک هتل حمله کرد، به یک ساختمان مسکونی حمله کرد. این حملات باعث خشم رهبران کشورهای منطقه شد. آنها ما را دوست دارند، اما تا حالا فقط نظارهگر بودند. هیچ دلیلی نداشت که درگیر شوند.»
او افزود: «باید درک کنید، کشورهای منطقه سالها زیری ابری تاریک زندگی میکردند. به همین دلیل هرگز نمیتوانستید صلح داشته باشید.»
جانشینی در ایران
رییسجمهوری آمریکا در بخش دیگری از مصاحبه خود با شبکه سیانان، در پاسخ به این سوال که چه کسی ممکن است رهبری جمهوری اسلامی را بر عهده بگیرد، گفت: «نمیدانیم چه کسی رهبر است. نمیدانیم چه کسی را انتخاب خواهند کرد. شاید خوششانس باشند و کسی را بیاورند که بداند دارد چه میکند.»
او با اشاره به کشته شدن ۴۹ نفر از مقامات ارشد جمهوری اسلامی در حملات اولیه اسرائیل و آمریکا گفت آنها از نظر رهبری چیزهای زیادی را از دست دادهاند.
ترامپ افزود: «کمی مغرور شده بودند که همه در یک مکان جمع شدند. فکر میکردند قابل شناسایی نیستند. قابل شناسایی نبودند؟ بودند. ما از آن شگفتزده شدیم.»
«نمیتوانستیم با این افراد به توافق برسیم»
رییسجمهوری آمریکا گفت تیم او تلاش کرد با رهبران جمهوری اسلامی مذاکره کند، اما «نمیتوانستیم با این افراد به توافق برسیم.»
او گفت هر پیشنهاد جدید با عقبنشینی از پیشنهادهای قبلی مواجه میشد. آنها حاضر نبودند غنیسازی اورانیوم را متوقف کنند.
ترامپ درباره درستی اقدام نظامی گفت: «این راهِ برخورد با حکومت ایران است. دیگر لازم نیست نگران توافقها باشیم.»
او گفت: «برگردید ۳۷ سال عقب، در واقع ۴۷ سال، نزدیک به ۵۰ سال، ببینید چه اتفاقی افتاده و همه این مرگها را ببینید. افراد نظامی که بدون پا راه میروند، بدون دست راه میروند، صورتهایشان متلاشی شده است.»
ترامپ گفت عملیات نظامی اخیر بخشی از یک کارزار بلندمدت برای حذف تهدید ایران است.
او گفت: «دفعه قبل سلیمانی را از میان برداشتیم. او ژنرالی فوقالعاده خشن و بیرحم بود. اگر آن اتفاق نمیافتاد، شاید امروز اسرائیل وجود نداشت.»